Pseudonim:
"Jaga"
Data urodzenia:
1914-07-17
Data śmierci:
1993-11-03
Funkcja:
łączniczka
Stopień:
strzelec
Miejsce urodzenia:
Lipno
Imiona rodziców :
Gustaw - Karolina z domu Kerntopf
Młodość:
Urodzona w Lipnie jako córka Gustawa Deske, lat 34, młynarza z Lipna. Była wyznania ewangelicko-augsburskiego i narodowości niemieckiej.
Praca w czasie wojny:
Po wkroczeniu Niemców do Lipna w 1939 roku Ada została zatrudniona w lipnowskim Arbeitsamcie (Urzędzie Pracy) jako urzędniczka. Adela Deske "Jaga" uratowała wielu młodych lipnowiaków przed wywózką do Rzeszy, wystawiając im fikcyjne zaświadczenia.
Udział w konspiracji 1939-1944:
Do konspiracji wprowadzona przez Saturnina Giblewskiego, ps. Szturm, członka Armii Krajowej, pracującego w Magistracie w Lipnie. Przydział w Warszawie: VI Obwód (Praga) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - brak dokładnych danych na temat przydziału
Szlak bojowy:
Praga
Odniesione rany :
Ranna w trakcie walk na Pradze
Rodzina walcząca w Powstaniu Warszawskim:
Jej brat Zygmunt Deske ps. Mały Dezerter oraz mąż Stanisław Gęsicki “Józef” (1915-1993) brali udział w powstańczych walkach na Pradze. Kpt. Stanisław Gęsicki od lipca 1943 roku do sierpnia 1944 roku był dowódcą zgrupowania nr 670 na Targówku. Funkcję tę pełnił do Powstania Warszawskiego włącznie. Po upadku Powstania na Pradze i nieudanej próbie przedostania się na wschód, został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Mauthausen-Ebensee, z którego uwolniony został dnia 5 maja 1945 roku.
Losy po wojnie:
Po wojnie mieszkała w Warszawie. Pracowała w przedsiębiorstwie transportowym i w Ambasadzie Austriackiej. Zmarła 03 listopada 1993 r. w wieku 79 lat.
Miejsce pochówku:
Cmentarz Bródnowski w Warszawie
Informacje dodatkowe:
Według relacji rodzinnej Adela Deske przez pewien czas była uwięziona na Pawiaku. Żyjąca córka Zygmunta Deske (brata Adeli Deske-Gęsickiej), p. Jolanta Jankowska z domu Deske twierdzi, że Zygmunt wykupił siostrę z Pawiaka. Szczegóły nie są znane. Obecnie w materiałach Muzeum Powstania Warszawskiego brak jest dokumentów mogących zweryfikować ten fakt.
Źródła:
Muzeum Powstania Warszawskiego, baza uczestników PW, Powróćmy jak za dawnych lat....Historia Liceum Ogólnokształcącego im. Romualda Traugutta w Lipnie w latach 1917-2007, Włocławek 2007, str. 66, biogram Adeli Deske w opracowaniu p. M. Melerskiego. Informacja na temat wystawiania "lewych" zaświadczeń w lipnowskim Arbeitsamcie - ustalenia M. Melerskiego na podstawie relacji żyjącej osoby w Lipnie Pani Haliny Kuberskiej z domu Prylińskiej, która znała i pamięta zarówno Zygmunta i Adelę Deske oraz dokumentów znajdujących się w zasobach archiwalnych Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej.
Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o mieszkańcach stolicy, którzy zginęli lub zaginęli w trakcie Powstania Warszawskiego? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o ofiarach cywilnych? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Pomóż uzupełnić bazę biogramów

Akt urodzenia Adeli Deske - Archiwum Państwowe we Włocławku: <i>Lipno, nr 192. Działo się w Lipnie dnia 13/26 sierpnia 1914 roku o godzinie 5 popołudniu. Stawił się Gustaw Deske 34 lat, młynarz z Lipna, w obecności świadków Franciszka Blecherta 50 lat, woźnicy i Iwana Szaguna, obydwoje z Lipna.  Pokazali nam dziecię płci żeńskiej, które urodziło się w Lipnie 17/30 lipca tego roku, o 3 godz. popołudniu, z jego żony Karoliny Kerntopf, lat 34.  Dziecięciu temu nadano imię Adela, a chrzestnymi byli świadkowie i Berta  Witeregeim. Akt ten przedstawiono, przeczytano i podpisano. Gustaw Deske, Franz Blechert, I. Szagun, podpis nieczytelny </i> Udostępnił p. Mirosław Melerski

Akt urodzenia Adeli Deske - Archiwum Państwowe we Włocławku: Lipno, nr 192. Działo się w Lipnie dnia 13/26 sierpnia 1914 roku o godzinie 5 popołudniu. Stawił się Gustaw Deske 34 lat, młynarz z Lipna, w obecności świadków Franciszka Blecherta 50 lat, woźnicy i Iwana Szaguna, obydwoje z Lipna. Pokazali nam dziecię płci żeńskiej, które urodziło się w Lipnie 17/30 lipca tego roku, o 3 godz. popołudniu, z jego żony Karoliny Kerntopf, lat 34. Dziecięciu temu nadano imię Adela, a chrzestnymi byli świadkowie i Berta Witeregeim. Akt ten przedstawiono, przeczytano i podpisano. Gustaw Deske, Franz Blechert, I. Szagun, podpis nieczytelny Udostępnił p. Mirosław Melerski

Fotografia u góry: Adela Deske stojąca jako trzecia od lewe na obozie harcerskim w Druskiennikach, rok 1931, poniżej: klasa maturalna, 1933 rok - Adela siedząca w środku. Obie fotografie udostępnił p. Mirosław Melerski

Fotografia u góry: Adela Deske stojąca jako trzecia od lewe na obozie harcerskim w Druskiennikach, rok 1931, poniżej: klasa maturalna, 1933 rok - Adela siedząca w środku. Obie fotografie udostępnił p. Mirosław Melerski

Archiwum Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej w Toruniu - akta osobowe Saturnina Giblewskiego,  członka Armii Krajowej w Lipnie, który wprowadził Adelę Deske w działalność konspiracyjną.

Archiwum Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej w Toruniu - akta osobowe Saturnina Giblewskiego, członka Armii Krajowej w Lipnie, który wprowadził Adelę Deske w działalność konspiracyjną.

Nasz newsletter