Pseudonim:
„Jan Iwanicki”, "Michał Radek"
Data urodzenia:
1924-04-07
Miejsce urodzenia:
Lublin
Imiona rodziców:
Edward - Maria z domu Lewińska
Wykształcenie do 1944 r. :
Henryk w 1936 r. ukończył szkołę powszechną w Lublinie, a następnie rozpoczął naukę w tamtejszym Gimnazjum im. Hetmana Jana Zamojskiego. Do wybuchu wojny ukończył trzy klasy.
W 1940 r. zdał eksternistycznie czwartą klasę gimnazjum i został przyjęty do jednorocznego Liceum Handlowego im. J. A. Vetterów w Lublinie (w okresie okupacji pod nazwą „Szkoła Handlowa Specjalna). Naukę ukończył w 1941 r. Po zakończeniu nauki pracował w urzędzie miasta Lublina, (w którym zatrudniony był jego ojciec Edward), gdzie pracował jako kancelista, a następnie urzędnik.
Udział w konspiracji 1939 -1944:
W konspiracji od 6 maja 1942 r . w Lublinie, przydział NSZ "Walka"- do 6 maja 1943. Następnie od maja 1943 do lipca 1944 w Warszawie: Delegatura Rządu na Kraj - Oddział bojowy „Sztafeta-Podkowa”. W ramach zadań organizował m. in. pomoc polskim rodzinom ukrywającym Żydów, na które przesłane zostały donosy do władz niemieckich, przechwycone przez pracowników poczty. W czasie okupacji działał pod pseudonimami „Jan Iwanicki”, „Michał Radek”, „Edward Lewiński”.
Oddział :
I Obwód "Radwan" (Śródmieście) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - zgrupowanie "Bartkiewicz" - 4. kompania - I pluton "Podkowa". W czasie walk znajdował się w Śródmieściu, w rejonie ulic Królewskiej i Kredytowej pełniąc zadania wywiadowcy.
Szlak bojowy:
Śródmieście Północ
Odniesione rany :
Podczas Powstania czterokrotnie ranny, w tym 24 sierpnia 1944 roku, leczony w szpitalu polowym przy ul. Jasnej 9 (gmach PKO).
Losy po Powstaniu :
Niewola niemiecka - jeniec obozu przejściowego dla jeńców AK w Ożarowie, następnie osadzony w Stalagu XI B Fallingbostel oraz w Stalagu VI J Dorsten -skierowany do komanda pracy w Krefeld. 1 marca 1945 roku w czasie ewakuacji obozu zbiegł z niewoli i 3 marca zameldował się w Military Governement of US Army w Monachium Gladbach. Ranny w wypadku samochodowym 19 marca 1945 r., został przewieziony samolotem do 203 Gen. Hosp. of US Army w La Garche pod Paryżem, gdzie przebywał do 26 kwietnia 1945 r. 28 kwietnia zameldował się w Misji Wojsk w Paryżu i został skierowany do koszar Bessieres.
Losy po wojnie :
15 maja 1945 r. udał się z transportem wojskowym do Anglii, gdzie otrzymał przydział początkowo do lotnictwa, a następnie 21 maja, na własną prośbę, do 2 Baonu Zapasowego Centrum Wyszkolenia Piechoty. 15 października 1945 r. rozpoczął X Kurs Szkoły Podchorążych Piechoty Kawalerii Zmotoryzowanej w Szkocji. 19 kwietnia 146 r. został awansowany do stopnia st. strzelca (Rozkaz C. W. Piechoty nr 28/46). 3 maja 1946 r. ukończył kurs, otrzymując stopień kaprala podchorążego (Rozkazem nr 35/46, płk. W. Peszek). W maju 1946 r. przydzielony do 2 Komp. SPP, a 1 lipca do Komendy CWP. Następnie na jesieni 1946 r. został przeniesiony z Centrum Wyszkolenia Piechoty do Biura Ewidencyjnego Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia (Polish Resettlement Corps Record Office) III Witley Camp Godalming Surrey.
Odznaczenia :
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie - 2021), Odznaka Pamiątkowa Armii Krajowej nr 2741 z 13 marca 1948 r.
Źródła:
Studium Polski Podziemnej, kopia zaświadczenia weryfikacyjnego Głównej Komisji Weryfikacyjnej AK w Londynie, 25.06.1947, archiwum rodzinne p. Marka Lewińskiego-Grende
Uwagi :
W niewoli przebywał pod nazwiskiem konspiracyjnym "Michał Radek"
