Janusz Kazimierz Albrecht

"Janosik"

-

Kolumna: 145 Miejsce: 1

strzelec

Janusz - Maria z domu Pawłowska

Kształcił się w Korpusie Kadetów nr 2 w Rawiczu

W konspiracji początkowo w Dywizjonie Szwoleżerów (V Obwód "Mokotów" Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - 1. Rejon - 1. pułk szwoleżerów Józefa Piłsudskiego ?), następnie od 1942 roku (?) Komenda Główna Armii Krajowej - pułk "Baszta" - batalion "Karpaty" - kompania K-2. Od marca do maja 1940 roku był więźniem Pawiaka.

Komenda Główna Armii Krajowej - pułk "Baszta" - batalion "Karpaty" - kompania K-2

Mokotów

Ranny 18 sierpnia 1944 r. na ul. Czeczota (?), przeniesiony do Szpitala Sióstr Elżbietanek przy ul. Goszczyńskiego

Zmarł na skutek odniesionych ran - Szpital Sióstr Elżbietanek, ul. Goszczyńskiego 1

Pochowany 20 sierpnia 1944 roku na tymczasowym cmentarzu przyszpitalnym przy ul. Goszczyńskiego, rząd III, grób 16.

Ojciec: Janusz Albrecht, ps. „Wojciech”, „Ksawery”, „Ozimiński”, „Marian Jankowski” (ur. 14 lutego 1892 w Kaliskach, zm. 6 września 1941 w Warszawie) był pułkownikiem dyplomowanym kawalerii Wojska Polskiego, zastępcą Komendanta Głównego Związku Walki Zbrojnej do lipca 1941 roku, szefem Sztabu Komendy Głównej ZWZ od czerwca 1940 roku do lipca 1941 roku. Aresztowany przez kieleckie Gestapo 7 lipca 1941 w Warszawie, prawdopodobnie na skutek denuncjacji rotmistrza Przemysława Deżakowskiego, agenta niemieckiej Służby Bezpieczeństwa. Torturowany przez kilka dni, załamał się i złożył obszerne zeznania dotyczące struktur i zadań oddziałów Komendy Głównej ZWZ, oraz informacje o dowódcach ZWZ. 27 sierpnia został zwolniony z więzienia z misją przekazania Stefanowi Roweckiemu propozycji cichego porozumienia ZWZ z Niemcami. Porozumienie zawarto pod warunkiem dobrowolnego powrotu Janusza Albrechta do Kielc (potwierdzonym oficerskim słowem honoru). Dowództwo Związku Walki Zbrojnej odrzuciło ofertę Niemców. Januszowi Albrechtowi polskie podziemie złożyło propozycję ucieczki na prowincję, jednak odmówił on ze względu na dane Niemcom oficerskie słowo honoru. 6 września 1941 Janusz Albrecht udał się na umówione spotkanie ze Stefanem Grotem Roweckim w celu omówienia propozycji Niemców. Po przybyciu na miejsce spotkania w mieszkaniu zamiast Stefana Roweckiego znajdowało się kilku uzbrojonych członków polskiego podziemia, którzy przekazali Albrechtowi list od Stefana Roweckiego. Janusz Albrecht po napisaniu listu pożegnalnego do żony i dzieci popełnił samobójstwo, zażywając cyjanek podany przez członków polskiego podziemia. Pochowany na Cmentarzu Czerniakowskim w Warszawie (sektor I-15-20). Matka Maria Albrecht z domu Pawłowska (1895–1982), ps. „Maria” i „Ciocia Maryla”, działała w Patronacie, była żołnierzem batalionu AK „Wigry” w stopniu porucznika, organizatorką pomocy dla więźniarek obozu na Majdanku, wiceprezesem Polskiego Białego Krzyża; została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Siostra Wanda, po mężu Kowalska (1924–1983), ps. „Wanda”, należała do Szarych Szeregów i ZWZ-AK, była więziona na Majdanku, w KL Auschwitz i KL Ravensbrück.

Muzeum Powstania Warszawskiego, Baza ewidencyjna uczestników Powstania Warszawskiego, Teczki personalne uczestników Powstania Warszawskiego: Albrecht Janusz ps. Janosik, Polski Czerwony Krzyż - Lista strat 838 - księga szpitala Sióstr Elżbietanek na Mokotowie, poz. 117, Polski Czerwony Krzyż - kartoteka, Archiwum Historii Mówionej: wymieniany przez przyjaciela, Witolda Piotrowskiego ps. Witos (1925-2023) w jego relacji dla AHM - Archiwum Historii Mówionej - Witold Piotrowski „Witos” (1944.pl), nekrolog prasowy - Życie Warszawy, 28.12.1984

Spotykane różne daty śmierci - według jednej z nich poległ 19.08 na ul. Czeczota - niepotwierdzone, lub zmarł z ran 19.08. 1944 w szpitalu sióstr Elżbietanek przy ul. Goszczyńskiego (dane Polski Czerwony Krzyż, kartoteka); według wersji podanej w AHM przez "Witosa" (Witolda Piotrowskiego) poległ 17.08, natomiast na liście ekshumowanych pojawia się data śmierci wrześniowa - 06.09.1944, Goszczyńskiego, najprawdopodobniej błędna. Jeszcze inną datę śmierci podano w nekrologu w "Życiu Warszawy" z dn. 28.12.1984: tutaj z kolei 22 sierpnia 1944. W zapisach PCK zdublowany także jako Janina Albrecht ps. Janiczek (zamiast Janosik), zamieszkała przy ul. Noskowskiego 20 (zamiast Noakowskiego 20), z tą samą datą śmierci 19.08.1944.

Armia Krajowa – szkice z dziejów Sił Zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego, pod redakcją Krzysztofa Komorowskiego, Warszawa 1999, Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939–1945. Warszawa: 1990