Powstańcze Biogramy - Roman Wyczółkowski

Powstańcze biogramy

Edytuj ten biogram

Pseudonim:

"Romański"

Data urodzenia:

1896-06-21

Data śmierci:

1964-07-26

Funkcja:

dowódca kompanii

Stopień:

porucznik rezerwy kawalerii - rotmistrz

Nazwisko konspiracyjne:

Wacław Czarnecki

Miejsce urodzenia:

Warszawa

Imiona rodziców:

Michał - ...

Harcerstwo:

W latach 1912-1916 był harcerzem w zastępie "Sępów", uczestniczył w szkoleniach zastępu i druzyny organizowanych w okolicach Gocławia, Rembertowa, Starej Miłosny. W latach 1917-1018 był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (POW). W 1919 roku pełnił służbę w Straży Obywatelskiej w warszawskim komisariacie przy ul. Wileńskiej. Jego óczesny adres zamieszkania to ul. 11 Listopada.

Przebieg służby wojskowej:

Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. jako żołnierz 1 Pułku Szwoleżerów. Wraz z pododdziałami pułku dotarł aż do Kijowa, po zajęciu którego nastąpił odwrót. Przeszedł cały szlak bojowy swego pułku i otrzymał awans na stopień wachmistrza. W 1921 roku wziął udział w III Powstaniu Śląskim. W 1932 roku ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty i otrzymał awans do stopnia podporucznika. Przydzielony jako oficer rezerwy do 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich im. Pułkownika Jana Kozietulskiego (3 pszwol.) stacjonującego w okresie pokoju w garnizonie Suwałki.

Praca w latach 1921 - 1939:

Był urzędnikiem Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz inspektorem kontroli rachunkowej w kuratoriach okręgów szkolnych: brzeskiego (do 1925 r.), warszawskiego (1925-1934), lubelskiego (1934-1938) i ponownie warszawskiego (od 1938 do momentu wybuchu II wojny światowej).

Udział w kampanii wrześniowej 1939 r. :

W dn. 1-2 września 19309 r. wyruszył z Warszawy do Suwałk w celu zameldowania się w 3 pszwol., jednak po dotarciu na miejsce nie zastał swje macierzystej jednostki, która zdążyła już wyruszyć na front, w związku z tym zgłosił się jako ochotnik do napotkanej Suwalskiej Brygady Kawalerii "Zaza" dowodzonej przez gen. Zygmunta Podhorskiego. Początkowo służył bez przydzielonej mu funkcji, następnie powierzono mu dowodzeniem plutonem, a w końcowej fazie wojny obronnej otrzymał dowództwo nad kompanią (szwadronem). 28 września pod Kijanami udało się dywizji przebić przez Wieprz. Następnego dnia weszła w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie" pod dowództwem gen. Franciszka Kleeberga, która starła się z Niemcami w rejonie Kocka. Wyczółkowski uczestniczył w ciężkich walkach w Woli Gułowskiej. Z chwilą podpisania kapitulacji nie chcąc iść do niewoli przedarł się lasami w kierunku Warszawy, do której dotarł w końcu października 1939 r.

Udział w konspiracji 1939-1944:

W listopadzie 1939 roku został zaprzysiężony w Służbie Zwycięstwu Polski (SZP), następnie w ZWZ-AK. Powierzono mu utworzenie grupy, w skład której weszli m. in. aktorzy scen warszawskich: Stanisław Siedzieniowski, Stanisław Łapiński, Ludwik Tatarski i inni. Okręg Warszawski Armii Krajowej - I Obwód "Radwan" (Śródmieście) - 4. Rejon - Wojskowa Służba Ochrony Powstania - IX zgrupowanie WSOP - dowódca zgrupowania i równocześnie jego 41. kompanii WSOP.

Oddział:

Armia Krajowa - batalion "Kiliński" - 9. kompania (włączona 4.08.1944 - dawna 41. kompania WSOP) - dowódca

Szlak bojowy:

Śródmieście Północ

Losy po Powstaniu:

Niewola niemiecka - Oflag II-D Gross-Born. W niewoli przebywał pod fałszywym nazwiskiem Wacław Czarnecki lub Wacław Czarnocki (nazwisko Czarnocki wg danych Środowiska B. Żołnierzy batalionu "Kiliński").

Numer jeniecki:

101640

Odznaczenia:

Za udział w walkach w 1920 i 1921 roku został odznaczony czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz Gwiazdą Górnośląską (polskim odznaczenien wojskowym ustanowionym w 1925 roku dla powstańców śląskich).

Miejsce śmierci:

Piotrków Trybunalski

Źródła:

Muzeum Powstania Warszawskiego, Teczki personalne uczestników Powstania Warszawskiego: Wyczółkowski Roman Alojzy,w tym "Fragment życiorysu rtm. Romana Alojzego Wyczółkowskiego, lata 1912-1945", zasób Pokoju Kombatanta MPW, informacje przekazane przez p. Leszka Wyczółkowskiego, syna Powstańca

Literatura:

"Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego - Suplement"

Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o Powstańcach Warszawskich? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o uczestnikach i żołnierzach Powstania Warszawskiego? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Kontakt w sprawie Powstańczych Biogramów: wtorki (od 10:00 do 14:00) i piątki (od 12:00 do 16:00) osobiście w Pokoju Kombatanta po wcześniejszym umówieniu na spotkanie lub telefonicznie w ww. dniach i godzinach pod numerem: 22 539 79 36, mailowo: powstanczebiogramy@1944.pl lub mpalgan@1944.pl

Zaproponuj nowy biogram

Roman Alojzy Wyczółkowski

Pomóż uzupełnić bazę biogramów