Powrót do biogramów

Teofil
Budzanowski

Pseudonim
"Tum"
Data urodzenia
1894-12-10
Data śmierci
1959-03-05
Stopień
dowódca batalionu
Stopień
porucznik
Miejsce urodzenia
Rypin
Imiona rodziców
Antoni - Paulina z domu Cichowicz
Wykształcenie i praca zawodowa do 1939 r.
Był uczniem Szkoły Powszechnej w Rypinie, uczestnicząc w 1905 w strajku szkolnym. W 1913 r. ukończył Seminarium Nauczycielskie w Wymyślinie i rozpoczął pracę nauczycielską. W 1928 r. ukończył studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, uzyskując dyplom nauczyciela szkół średnich. W okresie 1919-1921 był redaktorem "Ziemi Dobrzyńskiej". Jako nauczyciel pracował w latach 1913-1938 w szkołach średnich w Rypinie, Grodnie, Łomży i Białymstoku. Był także inspektorem szkolnym w Łomży i Białymstoku oraz radnym Grodna. W 1938 r. został posłem Ziemi Grodzieńskiej w Sejmie V kadencji. Był współautorem kilku ustaw, m.in. o bibliotekach publicznych uchwalonej 22 marca 1939 r.
Służba wojskowa do 1939 r.
W czasie I wojny światowej współpracował z POW, walczył w szeregach w 6. Pułku Piechoty Legionów. W 1920 ochotniczo uczestniczył w wojnie z bolszewikami, jako instruktor werbunkowy w powiecie Rypin, a następnie referent oświatowy 6. Pułku Piechoty Legionów. W 1921 r. przeszedł do rezerwy.
Udział w konspiracji 1939-1944
I Obwód "Radwan" (Śródmieście) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - V zgrupowanie "Siekiera" - zastępca dowódcy zgrupowania.
Oddział
I Obwód "Radwan" (Śródmieście) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - V zgrupowanie "Siekiera" - zastępca dowódcy, równocześnie od 5.08.1944 r. dowódca 4. kompanii, następnie w zgrupowaniu "Kryska" - batalion "Tum" - dowódca batalionu (odcinka bojowego). We wrześniu 1944 r. pełnił funkcję zastępcy dowódcy zgrupowania, a od 12.09.1944 r. - po ciężkim zranieniu kpt. "Kryski" - dowódcy zgrupowania.
Szlak bojowy
Śródmieście Południe - Górny Czerniaków.
Odniesione rany
Ciężko ranny 15 września 1944 r.
Losy po Powstaniu
Po upadku Czerniakowa przeniesiono go do Szpitala Wolskiego przy ul. Płockiej 26, następnie wywieziony z rannymi do Brwinowa.
Odznaczenia
Order Virtuti Militari V klasy (rozkaz Dowódcy AK nr 424 z 18.09.1944), Krzyż Walecznych (dwukrotnie), Krzyż Zasługi z Mieczami
Rodzina walcząca w Powstaniu Warszawskim
W Powstaniu walczyło troje jego dzieci: córka Maria "Gnom", oraz synowie: Andrzej "Szymon" i Tadeusz "Tumek"
Losy po wojnie
Po zakończeniu wojny pracował w szkolnictwie, początkowo w Tomaszowie Mazowieckim. W latach 1947-1950 był dyrektorem I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Piotrkowie Trybunalskim. W 1950 został aresztowany przez UB i pozbawiony funkcji dyrektora, a następnie przeniesiony na etat nauczyciela w II Liceum Ogólnokształcącym. W 1957 r. został zrehabilitowany i powrócił na stanowisko dyrektora I Liceum im. Bolesława Chrobrego. Funkcję tę pełnił aż do śmierci w 1959. Za działalność w szkolnictwie odznaczony Srebrnym Wawrzynem Polskiej Akademii Literatury i Złotą Odznaką ZNP.
Miejsce śmierci
Piotrków Trybunalski
Zaproponuj zmiany w biogramie Zaproponuj Nowy biogram