Pseudonim
"Trzaska"
Data urodzenia
1906-01-11
Data śmierci
1954-10-26
Stopień
dowódca batalionu - zgrupowania
Stopień
porucznik rezerwy artylerii - kapitan (18.08.1944)
Miejsce urodzenia
Majątek rodziców Werba, powiat Włodzimierz Wołyński
Imiona rodziców
Antoni - Aniela z domu Gasztold
Wykształcenie (w tym wojskowe)
Uczył się w rosyjskim gimnazjum w Żytomierzu, od 1919 w gimnazjum w Chyrowie, a od 1924 w Gimnazjum Państwowym im. Juliusza Słowackiego w Kowlu i tam w maju 1927 otrzymał świadectwo dojrzałości. Następnie krótko studiował na Wydz. Rolniczym SGGW w Warszawie, a w 1929 przeniósł się na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim (VIII 1930 - VI 1931) kontynuował studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Naukę przerwał w 1933 r. i podjął pracę jako urzędnik w Stowarzyszeniu Kupców Polskich w Warszawie.
Udział w wojnie obronnej 1939 r.
We wrześniu 1939 dowódca 1. baterii 28. pułku artylerii lekkiej, m.in. w obronie twierdzy Modlin. Po kapitulacji twierdzy osadzony w obozie jenieckim w Działdowie, skąd został zwolniony (zgodnie z umową kapitulacyjną) w połowie października 1939 r. i powrócił do stolicy.
Nazwisko w konspiracji
Gustaw Trzaska
Używane pseudonimy
"Gustaw", "Gustaw Trzaska", "Trzaska"
Udział w konspiracji 1939-1944
W konspiracji od 30 października 1939 r. Był współzałożycielem i następnie przywódcą harcerskiej organizacji "Wigry", od wiosny 1940 podporządkowanej Tajnej Organizacji Wojskowej, a od kwietnia 1941 r. - Związkowi Walki Zbrojnej (sam zaprzysiężony został przez podpułkownika Karola Jana Ziemskiego "Wachnowskiego"). Jednocześnie dowódca batalionu "Wigry" stanowiącego odwód komendanta Okręgu Warszawa Związku Walki zbrojnej - Armii Krajowej, pod pseudonimem "Trzaska". Od jesieni 1943 członek ścisłej Głównej Kwatery Harcerzy i Rady Programowej przy Naczelniku Harcerzy. Komendant Centrum Wyszkolenia Wojskowego "Szarych Szeregów" i Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty "Agricola" - pod pseudonimem "Gustaw". 11 XI 1943 mianowany porucznikiem rezerwy Wojska Polskiego rozkazem pułkownika "Montera", komendanta Okręgu Warszawa Armii Krajowej. Od marca do lipca 1944 r. komendant IV turnusu "Agricoli", od lipca tego roku organizował Szkołę Niższych Dowódców ("Sonda") Szarych Szeregów.
Oddział
W Powstaniu Warszawskim dowódca harcerskiego batalionu "Wigry" walczącego początkowo w składzie zgrupowania podpułkownika "Pawła" (Franciszek Rataj), potem majora "Roga" (Stanisław Błaszczak). W dniach 4-6 VIII 1944 r. szef sztabu zgrupowania "Paweł". Od 27 VIII 1944 dowódca zgrupowania "Trzaska" (skład: batalion "Wigry", I batalion Wojskowej Służby Ochrony Powstania "Dzik") walczącego w ramach Grupy "Północ". 31 VIII 1944 dowodził lewym skrzydłem oddziałów Grupy "Północ" podczas przebijania się do Śródmieścia. W czasie tej akcji ranny, zdołał wraz z grupą żołnierzy z batalionu "Zośka" przedostać się przez Ogród Saski do Śródmieścia-Północ na odcinku Królewska - Giełda - Zielna. Od 17 IX 1944 na Górnym Czerniakowie dowódca II rzutu zgrupowania "Radosław".
Szlak bojowy
Wola - Stare Miasto - Ogród Saski - ul. Królewska (przebicie) - Śródmieście - Górny Czerniaków
Odznaczenia
Virtuti Militari V klasy (27 IX 1939), Krzyż Walecznych (31 VIII 1944)
Awanse
Rozkazem dowódcy Grupy "Północ" L.509/BP z 18 VIII 1944 mianowany kapitanem rezerwy Wojska Polskiego.
Losy po Powstaniu
Po kapitulacji Warszawskiego Korpusu Armii Krajowej w niewoli niemieckiej do maja 1945. Przebywał kolejno w oflagach: Fallingbostel, Bergen-Belsen (gdzie był komendantem tajnego kursu podchorążych rezerwy piechoty), Gross-Born, Sandbostel i Lubeka.
Numer jeniecki
1425
Losy po wojnie
Po wyzwoleniu z niewoli służył w II Korpusie Polskim we Włoszech, potem w Wielkiej Brytanii. Na I Zjeździe Koła Armii Krajowej (15-16 III 1947) w Londynie wybrany zastępcą członka Zarządu Głównego, wchodził także w skład redakcji "Biuletynu Informacyjnego Koła AK" wydawanego w Londynie. W 1948 powrócił do Warszawy, gdzie pracował jako urzędnik w Zrzeszeniu Prywatnego Handlu i Usług.
Miejsce śmierci
Warszawa
Źródła
MPW-baza uczestników PW, MPW-zbiory: fotografie: MPW-IN12772, MPW-IN12774, MPW-IN12776, fotografia portretowa sygn. MPW-IK/3199, MPW-IK/368, zbiór Stanisława Kopfa.
Zaproponuj zmiany w biogramie Zaproponuj Nowy biogram