Pseudonim
"Watra"
Data urodzenia
1903-04-17
Data śmierci
1944-08-28
Stopień
dowódca kompanii
Pozycja na murze pamięci
Kolumna: 165 Miejsce: 4
Stopień
podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego (22.12.1942)
Miejsce urodzenia
Rozwadów - powiat Tarnobrzeg
Wykształcenie
Od 1913 r. uczył się w gimnazjum w Nisku. W 1924 r. ukończył studia w Instytucie Pedagogiki Specjalnej. W 1933 ukończył studia na CIWF w Warszawie.
Działalność do 1939 r.
W latach 1916-1917 kilkakrotnie zgłaszał chęć wstąpienia do Legionów Polskich, jednak z powodu młodego wieku nie został wcielony (w Legionach służył jego ojciec). Od 1918 r. należał do POW, a w czasie wojny polsko-sowieckiej w 1920 r. służył ochotniczo w 240. pułku piechoty. Od 1921 r. był nauczycielem w Szkole Powszechnej w Topolicach, powiat Opoczno. Po ukończeniu studiów w IPS podjął pracę jako nauczyciel w Warszawie. W 1933 r. po ukończeniu studiów CIWF został nauczycielem ćwiczeń cielesnych w I Miejskiej Szkole Zawodowej Męskiej i. M. Konarskiego, a jednocześnie instruktorem WF i instruktorem sportów narciarskich na zimowych kursach Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Udział w wojnie obronnej 1939
We wrześniu 1939 uczestniczył w obronie Warszawy, awansując do stopnia plutonowego rezerwy.
Udział w konspiracji 1939-1944
W czasie okupacji niemieckiej był nauczycielem w Szkole Powszechnej Nr 13 przy ul. Raszyńskiej 22, następnie w szkole Nr 61 przy ul. Filtrowej 85. W konspiracji był delegatem nauczycieli tej szkoły, członkiem Zarządu 2. Rejonu (Ochota) Tajnej Organizacji Nauczycielskiej (TON) i współorganizatorem tajnego nauczania na Ochocie. Jednocześnie od chwili utworzenia Organizacji Małego Sabotażu "Wawer" (grudzień 1940) był kierownikiem jej grup w Śródmieściu i na Starym Mieście. Po aresztowaniu Czesława Michalskiego (3 XI 1942) został komendantem Okręgu "Centrum" (Śródmieście) i członkiem Komendy Głównej "Wawra". Równocześnie od 1940 r. w Obwodzie Śródmieście Okręgu Warszawa-Miasto Polskiej Organizacji Zbrojnej (POZ), scalonej z Armią Krajową we wrześniu 1942 r. Od tego roku dowódca 4. kompanii (utworzonej w znacznej mierze z nauczycieli, nazywanej także "nauczycielską", a od pseudonimu dowódcy - kompanią "Watra") w wywodzącym się z POZ batalionie AK im. Jana Kilińskiego (poprzednia nazwa do marca 1943 - batalion "Vistula"). Rozkazem L.64/BP z 22 XII 1942 r. mianowany podporucznikiem rezerwy. W połowie 1943 r. dowodzona przez niego kompanię włączono w skład X Zgrupowania w 4. Rejonie I Obwodu Śródmieście Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Od lipca 1944 obok dowodzenia kompanią, jednocześnie zastępca dowódcy X zgrupowania, por. "Ostoi" Leona Gajdowskiego.
Oddział
W czasie Powstania Warszawskiego nadal dowodził 4. kompanią "Watra" w batalionie "Kiliński".
Odniesione rany
Ciężko ranny w udo i w głowę 18.08.1944 w czasie walk na ul. Grzybowskiej. Leczony kolejno w kilku szpitalach, ostatnio na Powiślu przy ul. Konopczyńskiego.
Szlak bojowy
Śródmieście Północ
Odznaczenia
Krzyż Virtuti Militari V klasy (27.08.1944), Krzyż Walecznych (sierpień 1944).
Miejsce (okoliczności) śmierci
Jako ciężko ranny wzięty do niewoli ze szpitala przy ul. Konopczyńskiego i przeniesiony na teren Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie zmarł z ran.
Miejsce pochówku
Warszawa, Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kw. B 24, rząd 5, grób 11
Źródła
MPW-baza uczestników PW. Arch. środowiska Kiliński. Wymieniany w: "O dziewczętach z tamtych lat" - wspomnienia wojenne Aliny Mazurkiewicz z domu Dudzińskiej dotyczące przyjaciół z ZHP (wydruk komputerowy, 72 strony, MPW-zbiory: P/6685/09)
Publikacje
Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 37–38, Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 4. Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari – Powstanie Warszawskie. Opracował Andrzej Krzysztof Kunert, Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 1997.
Uwagi
Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach podano informację, że poległ 28.08.1944 na ul. Wroniej. Niektóre publikacje mylnie lokują go jako dowódcę 6. kompanii "Wawer".
Zaproponuj zmiany w biogramie Zaproponuj Nowy biogram