Powstańcze Biogramy - Jadwiga Pryba

Powstańcze biogramy

Edytuj ten biogram

Pseudonim:

"Wisia"

Data urodzenia:

1925-11-01

Data śmierci:

2020-08-27

Funkcja:

sanitariuszka

Pseudonimy:

"Wisia", "370"

Numer legitymacji AK:

2420

Miejsce urodzenia:

Jezierce k. Kościerzyny

Imiona rodziców:

Bolesław - Wanda

Wykształcenie do 1944 r.:

Ukończyła Szkołę Powszechną w Gdyni, w czasie okupacji uczyła się Szkole Handlowej Gąseckiego

Udział w konspiracji 1939-1944:

W konspiracji w NOW od 16 października 1942 roku - wprowadzona wraz z siostrą Ireną przez brata matki, pallotyna, ks. Alfonsa Męcikowskiego. Przeszła szkolenie sanitarne i przysposobienie wojskowe.

Oddział:

Armia Krajowa - zgrupowanie NOW-AK "Harnaś" - kompania "Genowefa"

Szlak bojowy:

Śródmieście Północ. Brała udział w walkach kompanii przy ul. Świętokrzyskiej i Grzybowskiej.

Losy po Powstaniu:

Wyszła z Warszawy z ludnością cywilną - wraz w koleżankami *pieszo dotarły w grupie cywilów do Dworca Warszawa Zachodnia, gdzie zostały skierowane do transportu do obozu przejściowego w Pruszkowie (Dulag 121). Gdy zrobiło się ciemno, a pociąg zatrzymał się przed semaforem wraz z koleżankami wyskoczyły z wagonu i szczęśliwie uniknęły pobytu w Pruszkowie.

Losy po wojnie:

Po wojnie zamieszkała w Gdańsku, gdzie zdała maturę i rozpoczęła pracę w charakterze maszynistki PKP. Następnie pracowała w Skupie Skór i Surowców Włókienniczych. Założyła rodzinę i przez 6 lat wychowywała czworo dzieci. Po powrocie rozpoczęła pracę na stanowisku Kierownika Sekcji Zatrudnienia dla Robotników w Gdańskim Przedsiębiorstwie Budowlanym. Odznaczona "Za zasługi dla miasta Gdańska" oraz "Zasłużony dla Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych"

Nazwisko po mężu:

Jadwiga Kessler - w 1949 roku wyszła za mąż za Ryszarda Kesslera

Miejsce pochówku:

Sopot, Cmentarz Katolicki przy ul. Malczewskiego

Informacje dodatkowe:

Urodzona w rodzinie inteligenckiej. Po wkroczeniu Niemców w listopadzie 1939 roku została wysiedlona wraz z rodziną do Generalnej Guberni. Zamieszkali w Warszawie, początkowo przy ul. Długiej, następnie przy ul. Niecałej 10. Ukończyła warszawską Szkołę Administracyjno - Handlową im. J. Gąseckiego. Pierwsze praktyczne szkolenia sanitarne odbyła w Szpitalu Polskiego Czerwonego Krzyża na Powiślu, a kolejne w szpitalu dziecięcym przy Kopernika (zajęcia ukończone w czerwcu 1944 r.) Według wspomnień Jadwigi Pryby przysięgę konspiracyjną odbierał od niej "Prus" * Koleżanki, z którymi wychodziła z Warszawy to ich "czwórka" sanitarna, czyli siostry Prybianki (Jadwiga i oraz siostra Jadwigi - Irena Świątkowska z domu Pryba), siostry Teresa i Ryszarda Choynowskie oraz pani Barbara Ciopowa i p. Maria z innego oddziału

Wspomnienia:

"6 sierpnia zostałyśmy przydzielone do służby sanitarnej w kompanii "Genowefa" w miejsce dwóch sanitariuszek - Zosi Czaplickiej i Elżbiety Czartoryskiej, które po szoku bitwy z Niemcami, w której zginął por. "Marabut" przeszły do powstańczego szpitalika przy ul. Czackiego, do którego przeszła również żona por. "Marabuta" kol. Basia Ciopa (...) Mieszkałyśmy w budynku KKO na rogu Czackiego i Traugutta, w jednym pokoiku w dawnym archiwum w piwnicy. Na akcje szedł zwykle jeden patrol sanitarny, nawet na dalekie wypady jak Waliców, Grzybowska czy Chłodna - z jedną parą noszy, gdyż zawsze była to wędrówka przez piwnice, wzdłuż palących się murów i przez gruzy. (...) W chwilach wolnych od służby sanitarnej szłam do szefa naszej kompanii "Genowefa" (w budynku, gdzie mieścił się nasz szpital, dowództwo i magazyn), by pisać na maszynie różne wykazy, meldunki, sprawozdania lub przedłużanie ważności naszych powstańczych legitymacji - te ostatnie podpisywał ppłk. "Radwan". W czasie odwrotu oddziałów ze Starówki miałyśmy także dyżury przy włazie z kanału na ul. Wareckiej i przy tej okazji usiłowałyśmy się dowiedzieć coś bliższego o naszej rodzinie, o rodzicach lub rodzeństwie, ale dopiero po przejściu we wrześniu za Aleje Jerozolimskie udało nam się spotkać naszego 12-letniego brata Zbyszka, który przeszedł wraz ze swym oddziałem "Chrobry" ze Starówki i tam kwaterował niedaleko ul. Mokotowskiej".

Źródła:

MPW-baza uczestników PW, MPW - teczka; AHM: Hanna Zielińska „Cyranka”. Archiwum środowiska batalionów "Gustaw"-"Harnaś", Zdjęcie współczesne pochodzi z serii portretów Powstańców Warszawskich wykonanych w ramach projektu "1944/70/2014" realizowanego przez grupę WWPHOTO dla uczczenia 70 rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Muzeum Powstania Warszawskiego, 22.07-04.08 2013. Informację o śmierci przekazało Środowisko Byłych Żołnierzy Batalionów „Gustaw”-„Harnaś”

Archiwum Historii Mówionej:

sanitariuszka Jadwiga Kessler „Wisia” Data wywiadu: 2015-09-07 Formacja: Batalion „Gustaw-Harnaś”, kompania „Genowefa” Dzielnica: Śródmieście Północne Jadwiga Kessler, z domu Pryba. Urodziłam się w 1925 roku, w Jeziercach, to jest na Pomorzu. W jakim oddziale była pani w czasie Powstania? Byłam razem ze swoją o rok starszą siostrą Ire ...

Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o Powstańcach Warszawskich? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o uczestnikach i żołnierzach Powstania Warszawskiego? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Kontakt w sprawie Powstańczych Biogramów: wtorki (od 10:00 do 14:00) i piątki (od 12:00 do 16:00) osobiście w Pokoju Kombatanta po wcześniejszym umówieniu na spotkanie lub telefonicznie w ww. dniach i godzinach pod numerem: 22 539 79 36, mailowo: powstanczebiogramy@1944.pl lub mpalgan@1944.pl

Zaproponuj nowy biogram

Jadwiga Pryba

Pomóż uzupełnić bazę biogramów