Powstańcze Biogramy - Wanda Nowakowska

Powstańcze biogramy

Edytuj ten biogram

Pseudonim:

"Zofia"

Data urodzenia:

1923-06-16

Data śmierci:

2023-09-07

Funkcja:

łączniczka

Stopień:

strzelec

Miejsce urodzenia:

Warszawa

Imiona rodziców:

Bogdan - Zofia z domu Dydzińska

Udział w konspiracji 1939-1944:

W konspiracji od lutego 1944 roku. Kedyw Komendy Głównej Armii Krajowej - kompania „Pegaz”, od lata 1944 r. - batalion „Parasol” - 1. kompania. Do konspiracji wprowadzona przez Stanisława Huskowskiego ps. Ali, który od sierpnia 1943 w szeregach oddziału Agat pełnił funkcję dowódcy 2. drużyny I plutonu, składającego się z drużyny CR-500. W mieszkaniu braci Huskowskich na ul. Mickiewicza znajdował się magazyn broni, a także odbywały się odprawy I plutonu batalionu. Wanda Nowakowska odbyła szkolenie w ramach tajnej podchorążówki „Belweder” oraz szkolenie sanitarne i szkolenie z zakresu motoryzacji.

Adres zamieszkania przed Powstaniem:

Warszawa, ul. Mickiewicza 30 m 49

Miejsce koncentracji na godzinę "W":

Lokal kontaktowy w Alejach Jerozolimskich (mieszkanie prywatne). Wobec wybuchu Powstania wraz z dwoma innymi łączniczkami znajdującymi się na tym punkcie (ps. Ola i ps. Grażyna) przedostały się 2 sierpnia 1944 r. na ul. Nowogrodzką, a następnie do szpitala Dzieciątka Jezus. 3 sierpnia przeszły na północną stronę Alej Jerozolimskich i dotarły do oddziałów powstańczych na Placu Napoleona, gdzie dowiedziały się , że "Parasol" walczy na Woli. Od 4 sierpnia w macierzystym oddziale na Woli.

Oddział:

Armia Krajowa - zgrupowanie „Radosław” - batalion „Parasol” - 1. kompania. W dniach 4-6 sierpnia pełniła funkcję łączniczki przy dowództwie 1. kompanii „Parasola" na terenie cmentarza ewangelickiego i sąsiednich ulicach.

Szlak bojowy:

Śródmieście (1-3.08) - Wola (od 4.08) - Stare Miasto (szpitale) do 2.09.1944. Z powodu odniesionych ran na Starówce wyłączona z dalszych działań.

Odniesione rany:

Podczas wycofywania się z ostrzeliwanego cmentarza ewangelickiego została ranna odłamkami pocisku w obie nogi. Po wyjęciu odłamków i opatrzeniu na punkcie sanitarnym przy ul. Żytniej, nocą została przetransportowana w grupie rannych do Szpitala Jana Bożego przy klasztorze oo. bonifratrów na Starym Mieście. Ze szpitala Jana Bożego została przeniesiona do podziemi Pałacu Krasińskich, a następnie do mieszkania przy ul. Podwale. Do oddziału powróciła 24 sierpnia 1944 r. Po powrocie, na kwaterze w gmachu Sądu Apelacyjnego na Placu Krasińskich, podczas przygotowywania posiłku, została omyłkowo postrzelona w lewą nogę przez powstańca, który jak się potem okazało, miał wysoką gorączkę i był chory. Ponownie umieszczona w szpitalu, u zbiegu ul. Długiej i Kilińskiego.

Losy po Powstaniu:

Kiedy oddziały niemieckie zajmowały Stare Miasto wyszła ze szpitala przy Długiej róg Kilińskiego w grupie rannych, a następnie została wywieziona do obozu przejściowego w Pruszkowie (Dulag 121). Z obozu w Pruszkowie została przewieziona do Szpitala w Tworkach, a następnie do szpitala w Pruszkowie, skąd została ewakuowana do Zalesia Górnego. Po powrocie do zdrowia, gdy była w stanie poruszać się już samodzielnie wyjechała do RGO w Krakowie.

Rodzeństwo biorące udział w Powstaniu Warszawskim:

Jej rok młodszy brat, Jakub Nowakowski „Tomek” działał w konspiracji (wprowadzony do młodzieżowej organizacji PET przez przyjaciela Stanisława Huskowskiego) w Szarych Szeregów - Grupy Szturmowe - Hufiec „Centrum”, batalion „Zośka” - 1. kompania „Maciek” - I pluton. W dniu 1 sierpnia nie udało mu się dotrzeć na wyznaczony punkt koncentracji baonu "Zośka" na Wolę, gdyż na Żoliborzu pierwsze walki rozpoczęły się już o godz. 13:50. Wraz z kolegami został włączony do plutonu 226 jako drużyna dowodzona przez ppor. Tadeusza Huskowskiego ps. "Tadeusz" (1923-1984).

Nazwisko po mężu :

Wanda Janicka

Odznaczenia:

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Warszawski Krzyż Powstańczy, Krzyż Partyzancki, Medal za Warszawę 1939-1945, Odznaka Pamiątkowa "Akcji Burza", Odznaka Pamiątkowa Zgrupowania "Radosław"

Miejsce śmierci:

Kraków

Miejsce pochówku:

Kraków, Cmentarz Komunalny Grębałów przy ul. Karola Darwina 1, kwatera 8, rząd 4, grób 5

Źródła:

Muzeum Powstania Warszawskiego, baza ewidencyjna uczestników Powstania Warszawskiego,Teczki personalne uczestników Powstania Warszawskiego: Nowakowska Wanda, w tym ankieta Uczestnika Powstania Warszawskiego, fotografie powojenne (4 czarno-białe; 2 kolorowe) oraz 4 arkusze ewidencyjne dotyczące działalności konspiracyjnej obecnie w zasobie Działu Kombatanta MPW. Informację o śmierci przekazano za pośrednictwem Działu Kombatanta MPW (08.09.2023). Zaświadczenie o Uprawnieniach Kombatantów i Osób Represjonowanych wystawione na nazwisko Wanda Janicka (1993), legitymacja Światowego Związku Żołnierzy AK wystawiona na nazwisko Wanda Janicka (1991) ozn. jako "przy P/9881" w Archiwum MPW.

Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o Powstańcach Warszawskich? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o uczestnikach i żołnierzach Powstania Warszawskiego? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Kontakt w sprawie Powstańczych Biogramów: wtorki (od 10:00 do 14:00) i piątki (od 12:00 do 16:00) osobiście w Pokoju Kombatanta po wcześniejszym umówieniu na spotkanie lub telefonicznie w ww. dniach i godzinach pod numerem: 22 539 79 36, mailowo: powstanczebiogramy@1944.pl lub mpalgan@1944.pl

Zaproponuj nowy biogram

Wanda Zofia Nowakowska

Pomóż uzupełnić bazę biogramów