Powstańcze Biogramy - Zbigniew Leo

Powstańcze biogramy

Edytuj ten biogram

Pseudonim:

"Byk"

Data urodzenia:

1925-03-12

Data śmierci:

2024-05-13

Funkcja:

Stopień:

strzelec - kapral (1944)

Numer legitymacji AK:

120138

Miejsce urodzenia:

Warszawa

Imiona rodziców:

Stanisław - Czesława z domu Przasnyska

Wykształcenie do 1944 r.:

Po ukończeniu szkoły powszechnej był uczniem Gimnazjum im. Wojciecha Górskiego, w którym wiosną 1939 r. ukończył pierwszą klasę gimnazjalną. Od 1935 r. był członkiem 25. Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego. W latach okupacji kontynuował naukę na tajnych kompletach i w maju 1944 r. zdał maturę w klasie o profilu matematyczno-fizycznym.

Udział w konspiracji 1939-1944:

W konspiracji od pierwszych miesięcy okupacji. Początkowo działał w tajnym harcerstwie. W marcu 1943 r. zaprzysiężony jako żołnierz 2. kompanii "Odwet" 4. Rejonu V Obwodu Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej. Przeszedł podstawowe szkolenie wojskowe obejmujące m.in. bronioznawstwo, taktykę plutonu piechoty i terenoznawstwo. Jesienią 1943 r., przy ciągle napływających nowych żołnierzach, kompanię przekształcono w II batalion szturmowy "Odwet" ("Odwet II"), a Zbigniew "Byk" został żołnierzem sekcji "H" w 2. kompanii.

Praca w latach okupacji:

W latach 1939-1944 pracował w Zakładach Philipsa w Warszawie przy ul. Karolkowej 36/44, dzięki czemu miał "mocne papiery”, chroniące go przed wywiezieniem na roboty przymusowe do Niemiec.

Adres przed Powstaniem Warszawskim:

Warszawa ul. Chmielna 16.

Oddział:

V Obwód (Mokotów) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej - 4. Rejon - II batalion szturmowy "Odwet" ("Odwet II") - 2 kompania - sekcja "H" - dowódca strz. "Jarema" (Tadeusz Tołłoczko). Po przejściu do Śródmieścia - Komenda Główna Armii Krajowej - Oddział VI BiP (Biuro Informacji i Propagandy) - Oddział Osłonowy WZW (Wojskowe Zakłady Wydawnicze) - III pluton.

Szlak bojowy:

Kolonia Staszica - Śródmieście Południe - Śródmieście Północ. 1 sierpnia 1944 r., wobec niedostarczenia broni z magazynów, II batalion szturmowy "Odwet" nie mógł wykonać swojego podstawowego zadania, wyznaczonego na godzinę "W": ataku od północy na koszary SS-Stauferkaserne przy ul. Rakowieckiej i Flakkaserne przy ul. Puławskiej. W tej sytuacji dowódca batalionu, ppor. "Roman" wydzielił pluton szturmowy, którego zadaniem miało być zdobycie kwater oficerów artylerii przeciwlotniczej (Flak) w willach przy ul. Sędziowskiej 3 i 5. Pozostałe pododdziały - w tym sekcja H" - miały czekać w miejscach koncentracji na rozwój wypadków. Po załamaniu się pierwszego ataku, tracąc rannych i zabitych, pluton szturmowy wycofał się na podstawy wyjściowe. W tym czasie sekcja "H" ukrywała się na strychu willi przy ul. Prezydenckiej 7, a jej uzbrojeniem były dwa pistolety Vis i dwa granaty. Sąsiednie budynki były zajęte przez załogi niemieckie, a od 4 sierpnia 1944 r. Kolonię Staszica kontrolowały także patrole z Brygady SS-RONA - dokonując licznych zbrodni na mieszkańcach okolicznych domów. Nocą 8 sierpnia na ul. Prezydencką 7 dotarł łącznik ze Śródmieścia, który przeprowadził sekcję do willi przy ul. Filtrowej, skąd 11 sierpnia, przez ul. Wawelską wszyscy szczęśliwie doszli do pozycji powstańczych przy ul. Polnej. 15 sierpnia 1944 r. strz. "Byk", z bratem Włodzimierzem, przeszedł do Śródmieścia Północ, gdzie obaj zostali przyjęci w skład oddziału osłonowego WZW. Ze względu na ciężkie zapalenie płuc przez 3 tygodnie przebywał na kwaterach prywatnych, po czym powrócił do oddziału. Uczestniczył w konwojowaniu jeńców niemieckich, ochronie placówek WZW, oraz w transportach żywności (jęczmień) z magazynów Browaru "Haberbusch i Schiele". We wrześniu 1944 r. brał udział w walkach obronnych linii Nowego Światu.

Rodzeństwo walczące w Powstaniu Warszawskim:

Jego brat Włodzimierz walczył w tym samym oddziale.

Losy po Powstaniu:

Niewola niemiecka - jeniec Stalagu X B Sandbostel, w grudniu 1944 r. przeniesiony do Stalagu XVIII C Markt-Pongau. W obozie pracy Mittelberg żołnierze sekcji "H" podali się za elektromonterów i zostali skierowani do prac przy instalacjach elektrycznych agregatów wytwarzających gaz drzewny. 1 maja 1945 r. w grupie jeńców przekroczył granicę niemiecko-szwajcarską. W Szwajcarii przebywał wraz z bratem, mieszkając przez miesiąc w Hotelu "Du Poisson” w Neuchatel.

Numer jeniecki:

222492

Losy po wojnie:

W czerwcu 1945 r. wyjechał ze Szwajcarii do Francji, gdzie zgłosił się ochotniczo do 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka. Przez rok przebywał w Lille i okolicach, po czym wyjechał z oddziałami polskimi do Szkocji. Po demobilizacji powrócił do kraju. W 1947 r. podjął studia na Wydziale Telekomunikacji Politechniki Warszawskiej i w 1953 r. obronił uzyskał tytuł magistra nauk technicznych.

Odznaczenia:

Odznaczony m. in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Awanse:

Awansowany do stopnia podporucznika WP (2001)

Miejsce pochówku:

Cmentarz Powązkowski w Warszawie (Stare Powązki), kwatera 237, rząd 5, miejsce 5, w grobie rodzinnym

Źródła:

Muzeum Powstania Warszawskiego, Baza ewidencyjna uczestników Powstania Warszawskiego, archiwum rodzinne. Informację o śmierci w imieniu rodziny przekazała p. Julia Sielicka- Jastrzębska, wnuczka Powstańca.

Archiwum Historii Mówionej:

strzelec Zbigniew Leo „Byk” Data wywiadu: 2005-05-23 Formacja: 2 batalion szturmowy „Odwet” Dzielnica: Ochota, Śródmieście Południowe, Śródmieście Północne Proszę powiedzieć o rodzinie, z której pan pochodzi. Moja rodzina przed wojną... Miałem tylko brata Włodzimierza, o rok ode mnie młodszego. Ojciec był właścicielem zakładu i sklepu kraw ...

Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o Powstańcach Warszawskich? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o uczestnikach i żołnierzach Powstania Warszawskiego? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Kontakt w sprawie Powstańczych Biogramów: wtorki (od 10:00 do 14:00) i piątki (od 12:00 do 16:00) osobiście w Pokoju Kombatanta po wcześniejszym umówieniu na spotkanie lub telefonicznie w ww. dniach i godzinach pod numerem: 22 539 79 36, mailowo: powstanczebiogramy@1944.pl lub mpalgan@1944.pl

Zaproponuj nowy biogram

Zbigniew Leo

Pomóż uzupełnić bazę biogramów