Projekty, spotkania, wystawy, publikacje, goście. Mijający rok był pełen wydarzeń, w których mogliśmy wspólnie uczestniczyć. Jaki był rok 2025 w Muzeum Powstania Warszawskiego?
W 2025 roku gościliśmy ponad 600 tys. zwiedzających. Wśród gości nie zabrakło polityków i oficjeli, takich jak Carlo Nordio, Minister Sprawiedliwości Włoch, Luis Cabaco, Ambasador Portugalii, Juraj Blanar, Minister Spraw Zagranicznych Słowacji, Jose Pedro Aguiar-Branco, Przewodniczący Parlamentu Portugalii, Koji Yonezawa, Mer miasta Tsuruga, Judith Anne Collins, Minister Obrony Nowej Zelandii, Julia Klockner, Przewodnicząca Niemieckiego Bundestagu, Anders Fogh Rasmussen, były premier Danii i sekretarz generalny NATO czy Kelly Loeffler, Administrator Amerykańskiej Agencji ds. Małych Przedsiębiorstw.
Rok 2025 to rok 81. rocznicy Powstania Warszawskiego, której hasło przewodnie brzmiało „Zachowaj pamięć, bo zniknie”. 1 sierpnia Muzeum Powstania Warszawskiego odwiedziło ponad 2,7 tys. osób, a w sumie w wydarzeniach zorganizowanych przez Muzeum wzięło udział ponad 100 tys. osób.
Dużą popularnością cieszył się koncert „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki”. 1 sierpnia na pl. Piłsudskiego zgromadziło się 20 tys. osób, a przed telewizorami w sumie 1,63 mln widzów. Zainteresowanie wzbudzał także koncert „Sierpniowe” projektu PIETRUCHA | MIUOSH | PIETRUCHA, którego w Parku Wolności przy Muzeum Powstania Warszawskiego wysłuchało ponad 3,6 tys. osób.
Tradycyjne spotkanie Powstańców Warszawskich z Prezydentem RP Andrzejem Dudą i Prezydentem m.st. Warszawy Rafałem Trzaskowskim w Parku Wolności zgromadziło 2,2 tys. osób. Wśród gości byli m.in. Powstańcy Warszawscy, potomkowie Powstańców – uczestnicy projektu „Korzenie pamięci”, żołnierze-weterani działań poza granicami RP, żołnierze Jednostki Wojskowej 2305 GROM oraz harcerze.
Niesłabnącym zainteresowaniem cieszą się lekcje muzealne oraz warsztaty. Nasi edukatorzy przeprowadzili 946 lekcji muzealnych dla 23081 uczniów z całej Polski. Z kolei w warsztatach oraz szkoleniach edukacyjnych i fotograficznych wzięło udział ponad 2,6 tys. osób.
Dział Edukacyjny Muzeum Powstania Warszawskiego zorganizował wiele warsztatów i spotkań, między innymi cotygodniowe warsztaty dla rodzin z dziećmi o konspiracyjnej Warszawie, szyfrach, szyciu, kulinariach, a także świętach Bożego Narodzenia w okupacji. Kontynuowano także cykle fotograficzne „Decydujący moment – spotkania z mistrzami polskiej fotografii” i „Portrety miasta”, a także spotkania z grami planszowymi „Placówka dobrych gier”.
O Powstaniu Warszawskim opowiadaliśmy nie tylko w murach Muzeum. Z wystawami odwiedziliśmy Frankfurt nad Menem, Tokio i Jokohamę. Zakończyliśmy także ekspozycje w Düsseldorfie, Tsurudze i Pivce. Łącznie nasze wystawy obejrzało blisko 12 tysięcy widzów zagranicznych.
Muzeum Powstania Warszawskiego w 2025 roku wydało 8 publikacji. Wśród nich znalazły się między innymi anglojęzyczna wersja albumu „Kolor Powstania 1944” – „Rising 1944 in Colour”, a także książkę o Stefanie Starzyńskim, najsłynniejszym prezydencie Warszawy, „Z Warszawy do legendy”, album „Starba. Fotograf Warszawy 1944” z fotografiami Cichociemnego, Stefana Bałuka ps. Starba czy wywiad-rzekę z Joanną Papuzińską „Od Asiuni do Joanny. Życie pod Bajdułem”.
Już po raz trzeci odbyła się uroczysta gala wręczenia Medalu Kuriera z Warszawy – odznaczenia przyznawanego za wybitne osiągnięcia w umacnianiu więzi Polski z Zachodem oraz za szczególne zasługi na rzecz niepodległości i demokracji, zwłaszcza na arenie międzynarodowej. W tym roku jej laureatem został Anders Fogh Rasmussen, duński polityk, mający za sobą funkcje ministra gospodarki i premiera Danii oraz Sekretarza Generalnego NATO.
Rasmussen jako premier Danii konsekwentnie wspierał rozszerzenie Sojuszu Północnoatlantyckiego na Wschód i wzmacnianie jego wschodniej flanki. Kierując NATO, jasno identyfikował zagrożenie ze strony Rosji oraz akcentował kluczowe znaczenie Polski dla bezpieczeństwa regionu.
W marcu zainaugurowaliśmy I edycję programu „Liderzy Jutra”, skierowanego do młodych dorosłych, którzy są gotowi podjąć działania, by w przyszłości zmieniać świat. Podczas intensywnego weekendu uczestnicy brali udział w wykładach i warsztatach skoncentrowanych wokół tematyki przywództwa. Wśród prelegentów byli między innymi: Jan Ołdakowski, Piotr Gąstał, Agnieszka Mosór, Wojciech Jakóbik, Dariusz Rosiak, Paweł Kowal, Karolina Sulej, Robert Kostro, Bartosz Cichocki, Anna Maria Szutowicz oraz Dariusz Gawin.
Zainteresowaniem cieszyła się również październikowa, II edycja programu. Wśród mówców znaleźli się eksperci z zakresu bezpieczeństwa, prawa, ekonomii, kultury, mediów czy polityki. Swoją wiedzą i doświadczeniem podzielili się: Michał Szułdrzyński, Patrycja Grzebyk, Magdalena Bigaj, Paweł Ukielski, Wojciech Konończuk, Dariusz Rosiak, Anna Gołębicka, Paweł Kowal, Adam Burakowski, Dorota Serwa oraz Agnieszka Bryc.
W obu edycjach programu wzięło udział blisko 70 uczestników.
W maju wystartował wyjątkowy projekt edukacyjny „Wytwórnia Pamięci”, którego celem jest zachowanie wspomnień starszego pokolenia, pamiętającego II wojnę światową. To cyfrowe archiwum opowieści z czasów wojny, które chcemy zachować. Wspólnie zebraliśmy ponad 400 filmów, a ich liczba wciąż może wzrastać.
Fototeka Muzeum Powstania Warszawskiego wzbogaciła się o 750 nowych zdjęć oraz 14 nowych kolekcji. Wśród nich są między innymi:
Otrzymaliśmy 599 nowych pamiątek z czasów II wojny światowej. Są to między innymi:
Nasi wolontariusze pochodzą z 90 miast i 7 krajów – z Polski, Brazylii, Czeczenii, Francji, Ukrainy, Stanów Zjednoczonych, Wenezueli, Włoch. Przez cały rok pracowało ich prawie 500, a tylko w tym roku do ich grona dołączyło 57 nowych osób. Łącznie przepracowali oni prawie 23 tys. godzin.
Instytut Stefana Starzyńskiego to oddział Muzeum Powstania Warszawskiego, który od 20 lat propaguje wiedzę na temat Warszawy, skupiając się przede wszystkim na jej najnowszej historii oraz na kwestiach związanych z jej obecnym, dynamicznym rozwojem. W ramach działań Instytutu mieszkańcy stolicy mogą brać udział w koncertach, warsztatach czy wystawach fotograficznych.
Dział Projektów Kulturalnych ISS w mijającym roku stworzył 107 wydarzeń stacjonarnych i online, w których udział wzięło blisko 11 tys. osób. Wśród ich projektów jest między innymi pawilon kulturalny POKÓJ NA LATO, który w tym roku od połowy maja do końca sierpnia zgromadził ponad 8 tys. uczestników podczas 80 wydarzeń.
W ramach nowego varsavianistycznego projektu – Pracowni Warszawskiej –- zostały nagrane trzy filmy z cyklu „Miasto i wojna”, opowiadające historię powstańczych działań w trzech wybranych dzielnicach Warszawy, oraz film o prezydencie Stefanie Starzyńskim. Miłośnicy architektury mogli cztery wykłady o czterech generacjach warszawskich architektów. Mieszkańcy Warszawy mogli też wziąć udział w 15 spacerach przyrodniczych w kilku cyklach (Warszawa stroszy piórka, Warszawa zakorzeniona, Bestiariusz warszawski).
Już po raz 20. Instytut Stefana Starzyńskiego zorganizował jesienny Festiwal Warszawski Niewinni Czarodzieje. Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „Sny o Warszawie”, stawiała pytanie o fenomen „czarodziejstwa” w warszawskim doświadczeniu – dawniej i dziś.
Na Dancingu, czyli jednym z flagowych wydarzeń Festiwalu – w tym roku odbywającym się pod hasłem „Kurtyna w górę!” bawiło się ponad 600 osób. Dwa spotkania organizowane przez Dział Projektów Kulturalnych (HEstorie. Dyskusja o polskiej męskości w Faktycznym Domu Kultury oraz Niewinnie zghostowani. Rozmowa o miłości i strategiach jej prze(t)rwania w Big Book Cafe MDM) przyciągnęły ponad 150 uczestników.
Fotoplastikon Warszawski, oddział Muzeum Powstania Warszawskiego, jest zlokalizowany w malowniczej kamienicy Hoserów, na Alejach Jerozolimskich 51. To najstarsze tego typu urządzenie na świecie, które nadal działa w swojej pierwotnej lokalizacji. I choć jest malutkim muzeum to dzieje się w nim bardzo wiele. W 2025 roku ta stuletnia maszyna przepracowała 2,5 tys. godzin. By obejrzeć 26 wystaw oraz wziąć udział w 138 spotkaniach i warsztatach Fotoplastikon odwiedziło ponad 14 tys. zwiedzających.
Do kolekcji ponad 10 tys. zdjęć stereoskopowych dołączyło 96 nowych stereoskopowych pocztówek z całego świata z przełomu XIX i XX wieku. Odbyły się huczne urodziny (to już 17 lat z Muzeum Powstania Warszawskiego!), 2 koncerty jazzowe, potańcówka, a nawet zaręczyny!
Rok 2025 obfitował w nagrody dla muzealnych projektów. Nasi historycy otrzymali wyróżnienie w konkursie Sybilla 2025. W kategorii „Projekty naukowo-badawcze” został doceniony projekt „Źródła niemieckie do Powstania Warszawskiego”. Z kolei na IAB MIXX Awards 2025 brąz w kategorii Offline Digitizing zdobyła „Wytwórnia Pamięci”.
Dostrzeżony przez krytyków został spektakl stworzony z okazji 81. rocznicy Powstania Warszawskiego. „Co dla Pani/Pana znaczy być szczęśliwą/ym?” w reżyserii Katarzyny Szyngiery został zaliczony przez Witolda Mrozka do „najlepszych polskich spektakli 2025 roku, które zapamięta na długo”.
Wyróżnione zostały także projekty przygotowane na 80. rocznicę Powstania Warszawskiego w 2024 roku: „WAWA” Brodki otrzymał nagrodę Fryderyk 2025 w kategorii Album Roku – Muzyka Alternatywna, a spektakl „D’ARC” w reżyserii Krystiana Lady otrzymał brąz w kategorii „PR miejsca, miasta lub regionu” oraz brąz w kategorii „Kultura i media” w konkursie Złote Spinacze 2025.
Rozpoczęliśmy proces rozbudowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Wyłoniliśmy w przetargu Generalnego Wykonawcę oraz otworzyliśmy przetarg na Inżyniera Kontraktu. Rok 2025 kończymy podpisaniem umowy z Generalnym Wykonawcą.
Zbliżający się 2026 rok z pewnością będzie pełen nowych wyzwań i inspirujących wydarzeń!
