Pseudonim:
"Sztychnicki"
Data urodzenia:
1928-05-13
Data śmierci:
2021-04-10
Funkcja:
-
Stopień:
strzelec
Miejsce urodzenia:
Warszawa
Imiona rodziców:
Józef - Anna z domu Molęcka
Udział w konspiracji 1939-1944:
Harcerz, członek 14 . WDH. W latach 1940-42 dostarczał materiały szkoleniowe do żoliborskich lokali, w których odbywało się tajne nauczanie. Pomagał również w przenoszeniu materiałów konspiracyjnych swojemu starszemu bratu, Wacławowi.
Wykształcenie do 1944 r. :
W czasie okupacji po ukończeniu szkoły powszechnej kształcił się w wieczorowej szkole zawodowej nr X – samochodowej (dawna szkoła mechaniczna im. M. Konarskiego)
Praca w latach okupacji:
Pracę i naukę zawodu rozpoczął w Zakładzie Naprawy Samochodów "Obsługa Samochodowa" przy ul. Tamka 28 (tam wykonano w sierpniu 1944 powstańczego "Kubusia").
Adres przed Powstaniem Warszawskim:
Warszawa ul. Zakroczymska 1 m. 16
Oddział:
Brygada Dyspozycyjno-Zmotoryzowana NSZ "Koło" - II Dywizjon zmotoryzowany kpt. "Smoka” - kompania por. "Pilicy" - I pluton ppor. "Nałęcza"; ochotnik, do oddziału dołączył 2.08.1944 r; batalion "Gozdawa" (batalion im. Stefana Czarnieckiego)
Szlak bojowy:
Stare Miasto - Wola - Stare Miasto. 2 sierpnia ochotniczo zgłasza się na punkt werbunkowy na ul. Długiej 7. W sierpniu brał udział w pierwszej próbie zdobycia Dworca Gdańskiego, następnie z oddziałem przechodzi na Wolę w rejon ul. Chłodnej i Żelaznej. Po powrocie na Stare Miasto stacjonuje na ul. Franciszkańskiej 6a, ul. Nowiniarskiej 6, w Wytwórni Win i Wódek Jamasza przy ul. Długiej 22, na ul. Daniłowiczowskiej obsadza barykadę przy Hipotecznej, walczy w garbarni Fabryki "Quebracho" na ul. Boleść 2/4, na barykadzie na Nalewkach przy Arsenale. Uczestniczy również w budowie barykady w Ratuszu i gaszeniu Kościoła Garnizonowego przy ul. Długiej. 30 sierpnia, przed przebiciem do Śródmieścia, prosi dowódcę o zgodę na pożegnanie się z rodziną przebywającą przy ul. Zakroczymskiej. Tam zostaje odcięty przez oddziały niemieckie, przebiera się w cywilne ubranie i opuszcza Warszawę wraz z cywilami.
Losy po Powstaniu:
Przez magazyny na Stawkach, kościół św. Wojciecha na Woli i obóz w Pruszkowie (Dulag 121) trafia do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Mauthausen, następnie do kamieniołomów jego filii w Melk. Choruje z niedożywienia, zostaje też poddany eksperymentom medycznym (flegmona). W początkach 1945 r. przewieziony ponownie do KL Mauthausen, gdzie cudem unika zagazowania. W sumie spędził w obozie 244 dni. W dniu wyzwolenia ważył 34 kg - przy wzroście 172 cm.
Rodzina biorąca udział w Powstaniu Warszawskim:
Starsza siostra Maria (rocznik 1925) podczas Powstania Warszawskiego była peżetką, zaś przyszła żona - Krystyna ps. "Giewont", "Krysia" (rocznik 1928, ślub z Janem Ryszardem Sempką w 1948 r.) , należała do Szarych Szeregów, a podczas Powstania Warszawskiego była sanitariuszką w szpitalu polowym przy ul. Hożej 13.
Losy rodziny w Powstaniu:
Matka Anna (44 lata), siostra Barbara (12 lat) i siostra Wanda (4 lata) na terenie bocznicy przy Stawkach zostały wyciągnięte przez Niemców z grupy ludności cywilnej wypędzonej ze Starego Miasta i 31 sierpnia 1944 r. zamordowane w rejonie garbarni Pfeiffera przy ul. Okopowej. Brat Wacław zginął 10 września 1944 na pl. Trzech Krzyży. Ojciec uniknął śmierci i obozu, bo w chwili wybuchu Powstania przebywał na ul. Złotej i nie zdążył wrócić do domu na Stare Miasto.
Losy po wojnie:
Po wyzwoleniu do połowy sierpnia 1945 r. przebywał w szpitalu, po czym wyjechał do kraju, do Dęblina, gdzie mieszkała jego rodzina. W październiku powrócił z ojcem do Warszawy. Po wojnie zdał maturę i ukończył studia na wydziale ekonomii. Był inwalidą wojennym II grupy.
Informacje dodatkowe:
Brat i ojciec pracowali w zakładach Fiata przy ul. Sapieżyńskiej 6
Źródła:
MPW-baza uczestników PW, MPW-zbiory: Relacja Jana Ryszarda Sempki „Wspomnienia młodocianego powstańca, więźnia obozu koncentracyjnego Mathausen i Melk, sygn. MPW-A-W-14 (P/295), dar p. Krystyny Piech, po mężu Sempka. Informację o śmierci podał na swoich stronach Dom Wsparcia dla Powstańców Warszawskich Nowolipie 22.
Archiwum Historii Mówionej:
Posiadasz jakiekolwiek dane lub materiały o mieszkańcach stolicy, którzy zginęli lub zaginęli w trakcie Powstania Warszawskiego? Chcesz poprawić biogram lub dodać nowe informacje o ofiarach cywilnych? Zaproponuj zmiany w formularzu. Wszystkie uwagi będą weryfikowanie przez grono historyków Muzeum Powstania Warszawskiego i po weryfikacji uzupełniane w bazie.

Pomóż uzupełnić bazę biogramów

Krystyna i Jan Sempkowie, fotografia ślubna, 1948 rok. Fot. ze zbiorów prywatnych pana Jana Ryszarda Sempki ps.   Sztychnicki. Skan wykonany w Muzeum Powstania Warszawskiego (2019).

Krystyna i Jan Sempkowie, fotografia ślubna, 1948 rok. Fot. ze zbiorów prywatnych pana Jana Ryszarda Sempki ps. Sztychnicki. Skan wykonany w Muzeum Powstania Warszawskiego (2019).

Powiększony fragment poprzedniego ujęcia. Fot. ze zbiorów prywatnych pana Jana Ryszarda Sempki ps.   Sztychnicki.

Powiększony fragment poprzedniego ujęcia. Fot. ze zbiorów prywatnych pana Jana Ryszarda Sempki ps. Sztychnicki.

Jan Ryszard Sempka „Sztychnicki”. Zdjęcie z serii portretów Powstańców Warszawskich w ramach projektu "1944/70/2014" realizowanego przez grupę WWPHOTO dla uczczenia 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Muzeum Powstania Warszawskiego, 22.07-04.08 2013.

Jan Ryszard Sempka „Sztychnicki”. Zdjęcie z serii portretów Powstańców Warszawskich w ramach projektu "1944/70/2014" realizowanego przez grupę WWPHOTO dla uczczenia 70. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Muzeum Powstania Warszawskiego, 22.07-04.08 2013.

Nasz newsletter