Stacjonarne lekcje muzealne

edukacja

Muzeum Powstania Warszawskiego prowadzi lekcje muzealne z historii i języka polskiego na różnych poziomach nauczania – od szkoły podstawowej po licea, technika i szkoły branżowe. Zajęcia są dostosowane do wieku uczestników.

Gwarantują solidną porcję wiedzy o dziejach Powstania Warszawskiego i okresie II wojny światowej w Polsce. Lekcje prowadzone są w oparciu o kontakt z „żywą historią” – eksponatami i fragmentami ekspozycji, w łatwej, zapadającej w pamięć formie.

Rejestracja na lekcje muzealne na rok szkolny 2021/2022 rozpocznie się 6 września 2021 r.  

 

Jak wygląda lekcja stacjonarna?

Jak zamówić lekcję stacjonarną?

Jak anulować lekcję stacjonarną?

Tematy lekcji stacjonarnych

 

Stacjonarne lekcje muzealne odbywają się w salach edukacyjnych i na ekspozycji muzeum. Zajęcia dla klas I-VI szkoły podstawowej zaczynamy w Sali Małego Powstańca, a dla klas starszych SP i szkół ponadpodstawowych w audytorium im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przejście przez ekspozycję odbywa się w grupach do 15 osób. Dlatego przy klasach I-VI SP wymagana jest obecność jednego opiekuna na 15 uczniów. Lekcje dla klas powyżej tej liczby zaczynamy wspólnym wstępem, a przy pokazywaniu ekspozycji dzielimy je na pół. Na jedną lekcję przyjmujemy klasy do 30 osób. Przyjmujemy jedną klasę na jedną lekcję.

UWAGA. Lekcje odbywają się w stosowym reżimie sanitarnym. W ciągu zajęć obowiązuje nakaz zakrywania nosa i ust przez uczestników i prowadzącego. Prosimy o punktualne przybycie, aby mieć czas na dezynfekcję dłoni i skorzystanie z szatni. Grupy nie są wpuszczane do szatni wcześniej niż 10 minut przed lekcją lub na specjalne zalecenie ochrony Muzeum.

Koszt lekcji: 150 zł (dla grup do 15 osób), 300 zł (dla grup powyżej 15 osób). Płatność w muzealnej kasie przed lekcją. 

Termin: Lekcje dla klas I-VI prowadzimy w poniedziałki, środy, czwartki, piątki w godzinach 10.15 i 12.15, a dla klas starszych SP i szkół ponadpodstawowych w poniedziałki, czwartki, piątki w godzinach 9.15, 11.15, 13.15.  

Lekcje dla klas I-IV trwają około 1 godziny, dla klas starszych około 1,5 godziny zegarowej.

  • Jak zamówić lekcję stacjonarną?

Zgłoszenia przyjmujemy online poprzez formularz rezerwacji na naszej stronie internetowej.

Przed jego wypełnieniem zalecamy zapoznanie się z opisami tematów lekcji, dopasowanymi do poziomu nauczania. Po przyjęciu zamówienia Muzeum zaproponuje termin lekcji emailem lub telefonicznie. 

Przejdź do formularza rezerwacji lekcji 

W przypadku pytań prosimy o kontakt telefoniczny na numery: 22 5397939 lub 22 5397970.

  •  Jak anulować stacjonarną lekcję?

Szkoła może zrezygnować z lekcji najpóźniej 10 dni roboczych przed zajęciami, o czym należy poinformować telefonicznie pod numerami: 22 539 79 39, 22 539 79 70, a następnie wysłać stosowną anulację mailem na: lekcjemuzealne1@1944.pl W sytuacji niestawienia się uczniów na potwierdzonej lekcji jednostka zamawiająca zostanie obciążona kosztami przeprowadzenia zajęć

  • Tematy lekcji stacjonarnych

Szkoła podstawowa, klasy I

Szkoła podstawowa, klasy II-IV  

Szkoła podstawowa, klasy V-VI 

Szkoła podstawowa, klasy VII-VIII

Liceum, Technikum, Szkoła branżowa 

Szkoła podstawowa, klasa I

Co to jest Muzeum Powstania Warszawskiego?

Co można zobaczyć w muzeum? Kto w muzeum pracuje? Czym są pamiątki i jak o nie dbać? Na te pytania odpowiemy podczas pierwszej części zajęć. W trakcie lekcji porozmawiamy o Muzeum Powstania Warszawskiego, a także zastanowimy się nad tym, czym jest wojna i dlaczego Polacy walczyli o swoją stolicę. Podczas krótkiego spaceru po muzeum obejrzymy pamiątki z okresu Powstania Warszawskiego i dowiemy się, jak zbudowana jest ekspozycja. W trakcie zajęć przyswoimy takie pojęcia jak: muzeum, pamiątka, ekspozycja, eksponat, muzealnik czy gablota. 

UWAGA! Zajęcia dla klas I, które uczestniczą w lekcji po raz pierwszy

Nasze symbole

Podczas lekcji zastanowimy się, co to są symbole narodowe, gdzie można je spotkać oraz kiedy i jak ich się używa. Poznamy znak Kotwicy i powstańczą biało-czerwoną opaskę. Dowiemy się, które symbole były zakazane w czasie II wojny światowej. W trakcie krótkiego spaceru po muzeum spróbujemy odnaleźć polskie symbole narodowe oraz powstańcze i zastanowimy się nad ich znaczeniem w trudnym momencie walki. Przyswoimy takie pojęcia jak: symbol, flaga, godło, hymn, znak Polski Walczącej czy opaska powstańcza.

 

Szkoła podstawowa, klasy II–IV

„Asiunia" – wojna w oczach dziecka*

Lekcja dotyczy książki Joanny Papuzińskiej „Asiunia", która znajduje się wśród lektur szkolnych klas III. Książka powstała z inicjatywy Muzeum Powstania Warszawskiego i opowiada o wojnie widzianej oczami pięcioletniej Asiuni. Porozmawiamy o tym, jak wyglądała wojenna codzienność, na czym polegał „pomyślunek" i dlaczego w trudnych czasach adres wcale nie był najważniejszy. Poznamy też autorkę książki i jednocześnie jej bohaterkę – Joannę Papuzińską.

*UWAGA! Lekcja przeznaczona dla uczniów, którzy są po lekturze „Asiuni” Joanny Papuzińskiej

Kim byli konspiratorzy?

Na lekcji dotyczącej przede wszystkim czasów okupacji zapoznamy się z podstawowymi faktami związanymi z tym okresem, ponadto dowiemy się, kim byli konspiratorzy i w jaki sposób walczyli z okupantem. Poznamy konspiracyjne skrytki, poćwiczymy zmysł obserwacji. Zastanowimy się nad tym, czy każdy mógł zostać konspiratorem i czemu służyło przyjmowanie pseudonimów. Ujrzymy pracę konspiratorów jako przygotowanie do walki w Powstaniu Warszawskim. 

Kim byli Powstańcy?

Na zajęciach poznamy podstawowe fakty dotyczące okresu okupacji i Powstania Warszawskiego. Poprzez rozmowę oraz rozwiązywanie łamigłówek i zadań poszukamy odpowiedzi na pytania: kim byli Powstańcy? Jakimi umiejętnościami musieli się wykazywać? Jakich zasad musieli przestrzegać? Na ekspozycji muzealnej przyjrzymy się ekwipunkowi i ubiorom Powstańców, zastanowimy się nad ich różnorodnymi zadaniami i poznamy elementy codziennego życia żołnierzy. 

Kim byli Zawiszacy?

Podczas zajęć poświęconych najmłodszym harcerzom Szarych Szeregów poznamy symbole, którymi posługiwali się Zawiszacy, i zadania, jakie wypełniali w okresie okupacji. Porozmawiamy o ich najważniejszej misji, czyli Harcerskiej Poczcie Polowej, która działała na terenie stolicy w trakcie Powstania Warszawskiego. Poprzez rozmowę, lekturę oryginalnych listów powstańczych oraz zwiedzanie ekspozycji muzealnej dowiemy się, jak wówczas funkcjonowała poczta, jakie były zasady korespondencji i jak wielka odpowiedzialność spoczywała na barkach małych łączników. 

Symbole Polskiego Państwa Podziemnego

Podczas lekcji porozmawiamy o znaczeniu symboli narodowych, których używanie w okresie okupacji było zakazane. Następnie poznamy znaki i terminy związane z Małym Sabotażem oraz walką konspiracyjną, takie jak Kotwica czy Żółw. Po tych zajęciach bez problemu będziemy potrafili rozpoznać i omówić symbole stosowane w Powstaniu Warszawskim, czyli biało-czerwoną opaskę, czerwony krzyż oraz lilijkę harcerską. Na ekspozycji muzealnej poszukamy symboli, a następnie odkryjemy ich znaczenia i sposoby użycia. 

 

Szkoła podstawowa, klasy V–VI

Dzieci walczącej stolicy

Na zajęciach zapoznamy się z losem dzieci w trakcie okupacji i podczas Powstania Warszawskiego. Porozmawiamy o trudnej sytuacji naszych rówieśników z 1944 roku, omówimy warunki ich życia, poruszymy takie tematy, jak utrata dzieciństwa i zmiana ról. Dowiemy się, jakie zadania stawiały przed dziećmi okupacja i Powstanie Warszawskie; poznamy temat służby w Poczcie Polowej, gaszenia pożarów oraz służby łącznościowej. Zastanowimy się nad tym, dlaczego najmłodsze dzieci były szczególnie chronione w czasie walk. 

Harcerska Poczta Polowa

Szare Szeregi i ich najmłodsi członkowie – Zawiszacy to główny temat tej lekcji. Na zajęciach dowiemy się, czym było tajne harcerstwo i jak funkcjonowało w czasie okupacji. Poznamy też działalność Harcerskiej Poczty Polowej w okresie Powstania Warszawskiego, a w szczególności zasady jej funkcjonowania oraz reguły powstańczej korespondencji. Atrakcją, a zarazem znakomitym uzupełnieniem omawianego zagadnienia będzie lektura oryginalnych listów z Powstania. 

Konspiracja, Mały Sabotaż

Podczas lekcji poznamy najważniejsze fakty dotyczące okresu okupacji i odkryjemy różnorodne sposoby walki Polaków z wrogiem. Dowiemy się, czym było i jak funkcjonowało Polskie Państwo Podziemne. Ponadto zastanowimy się nad tym, kim byli konspiratorzy – jakie zadania wykonywali, jak radzili sobie z niebezpieczeństwem i jak ukrywali swoją pracę. Na koniec zajęć utrwalimy sobie zasady i metody konspiracji m.in. poprzez naukę tajnego szyfru.

Powstanie Warszawskie – bój o niepodległą Polskę 

Na początku zajęć omówimy okoliczności wybuchu II wojny światowej. Następnie dowiemy się, czym było Polskie Państwo Podziemne i jak wyglądały działania Rządu Polskiego na Uchodźstwie. Kolejny temat, który poruszymy, to akcja „Burza”. Porozmawiamy także o przebiegu, zakończeniu i skutkach Powstania Warszawskiego. 

Powstańczy dzień powszedni

W temat lekcji wprowadzi nas omówienie wybuchu II wojny światowej i okresu okupacji. Po tym wstępie przejdziemy do głównego zagadnienia – życia codziennego Powstańców i ludności cywilnej w czasie walk powstańczych. Z zajęć dowiemy się, jak wyglądało uzbrojenie walczących, jak radzono sobie z brakiem żywności, gdzie się ukrywano, jak się porozumiewano i jak wyglądała kwestia religii czy kultury w trakcie Powstania Warszawskiego. 

Stolica w ruinach

Podczas zajęć porozmawiamy o zniszczeniu stolicy w trakcie Powstania Warszawskiego i po nim. Dzięki filmom i zdjęciom poznamy Warszawę przedwojenną, okupacyjną oraz tę z okresu powstańczych walk. Porównamy wygląd miasta przed wojną i po 1945 roku na przykładzie konkretnych miejsc i budynków. 

UWAGA! Sugerujemy, aby nie wybierać tego tematu na pierwszą lekcję w muzeum

 

Szkoła podstawowa, klasy VII–VIII

63 dni niepodległej Polski

Podczas lekcji faktograficznej omówimy okoliczności wybuchu Powstania Warszawskiego oraz najważniejsze wydarzenia z tego okresu. Dowiemy się, że podczas zaciętych walk w Warszawie ujawniły się struktury niepodległego państwa polskiego. 

Barwa i broń – lekcja o uzbrojeniu i umundurowaniu powstańczym

Na zajęciach poświęconych uzbrojeniu Powstańców Warszawskich poznamy ważniejsze rodzaje powstańczej broni oraz typy umundurowania. Dowiemy się także, w jaki sposób Powstańcy zdobywali bądź samodzielnie konstruowali środki bojowe. Ponadto omówimy powstańcze wozy pancerne. 

Kim byli? Poznajemy bohaterów Powstania

Podczas zajęć poznamy walczących w Powstaniu Warszawskim następców bohaterów „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego, czyli kontynuatorów działań „Rudego”, „Alka” i „Zośki”. Poszukamy odpowiedzi na pytania: kim byli Powstańcy? Co przeżywali? W jakich sytuacjach się znajdywali? Jakich zadań się podejmowali, wykorzystując indywidualne zdolności i talenty jako sanitariusze, łącznicy, żołnierze, harcerze? 

UWAGA! Lekcja przeznaczona dla uczniów, którzy są po lekturze „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego

Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim

Na lekcji problemowej poświęconej sytuacji ludności cywilnej w Powstaniu Warszawskim dowiemy się, jakie straty ponieśli warszawiacy podczas walk w stolicy, i porozmawiamy o dramacie polskich rodzin. Rozważymy także dylemat, czy i na ile władze wojskowe mogą narażać życie bezbronnych cywilów. 

Niezłomni z Powstania

Podczas zajęć poświęconych losom Powstańców Warszawskich po II wojnie światowej dowiemy się, jakie było stanowisko władz komunistycznych wobec żołnierzy i tradycji Polski Podziemnej. Poznamy przykłady prześladowania Powstańców przez komunistyczne służby bezpieczeństwa oraz zanalizujemy sposoby propagandowego oczerniania patriotycznej działalności. 

Poeci walczącej stolicy

Na lekcji poznamy poezję upamiętniającą troski, obawy oraz nadzieje polskich autorów tworzących w okresie okupacji i Powstania Warszawskiego. Omówimy wybrane utwory najważniejszych poetów tego czasu, dzięki czemu nauczymy się analizować i interpretować teksty literackie jako źródła historyczne.

Polska tradycja insurekcyjna

Podczas lekcji poświęconej tradycji walki o niepodległość Polski od końca XVIII do XX wieku przypomnimy sobie historię kolejnych powstań narodowych, by móc zestawić je z Powstaniem Warszawskim. Zajęcia będą okazją do syntetycznego porównania poszczególnych insurekcji oraz do rozmowy o roli Warszawy w tych wydarzeniach.

Powstańczy dzień powszedni

Na lekcji poznamy życie codzienne żołnierzy i ludności cywilnej w walczącej Warszawie. Dowiemy się, jakie były warunki bytowe i potrzeby życiowe warszawiaków. Zanalizujemy sytuację rodzin i rolę kobiet w Powstaniu Warszawskim. Omówimy uroczystości religijne i wydarzenia kulturalne odbywające się w stolicy w sierpniu i wrześniu 1944 roku. 

Stolica w ruinach

Lekcja dotyczy zniszczenia stolicy Polski w trakcie II wojny światowej. Oglądając filmy i fotografie, poznamy Warszawę przedwojenną, okupacyjną oraz tę z okresu powstańczych walk. Dzięki temu dostrzeżemy etapy zniszczeń i straty, jakie wówczas poniosła stolica.

Śladami batalionów „Zośka” i „Parasol”

Szlak powstańczy dwóch harcerskich batalionów „Zośka” i „Parasol” będzie pretekstem do tego, byśmy poznali przebieg walk w niektórych dzielnicach Warszawy. Podczas zajęć dowiemy się, czym były i jak działały Szare Szeregi w okresie okupacji oraz Powstania Warszawskiego. Ponadto zastanowimy się nad tym, jaka jest geneza batalionów „Zośka” i „Parasol”, a także poznamy losy wybranych bohaterów tamtych zdarzeń. 

Sprawa polska – Polacy na frontach II wojny światowej 

Na lekcji poświęconej wkładowi Polaków w walkę z Niemcami na fontach II wojny światowej poznamy szlak bojowy polskich żołnierzy od kampanii wrześniowej po zdobycie Berlina. Dowiemy się, w jakich formacjach walczyli i jakie sukcesy militarne odnosili. 

Świadectwo czasów

Podczas zajęć o pamiętnikarstwie, satyrze i czasopismach z okresu Powstania Warszawskiego będziemy pracować z różnego rodzaju tekstami źródłowymi. Poznamy ciekawe zapisy z pamiętników i dzienników świadków Powstania oraz ważniejsze tytuły prasy powstańczej. Dowiemy się także, jak to było z poczuciem humoru Powstańców.

 

Liceum, technikum i szkoła branżowa 

63 dni niepodległej Polski

Podczas lekcji faktograficznej omówimy okoliczności wybuchu Powstania Warszawskiego oraz najważniejsze wydarzenia z tego okresu. Dowiemy się, że podczas zaciętych walk w Warszawie ujawniły się struktury niepodległego państwa polskiego. 

Akcje bojowe Powstania Warszawskiego

Na zajęciach poświęconych najważniejszym operacjom militarnym przeprowadzonym przez Powstańców Warszawskich porozmawiamy o różnych sposobach działań Polaków przeciw wrogowi. Nie tylko poznamy heroiczne czyny, ale także zastanowimy się nad indywidualnymi odczuciami, emocjami i obawami Powstańców. 

Barwa i broń

Lekcja dotycząca uzbrojenia walczących w Powstaniu Warszawskim stron pozwoli zapoznać się z najważniejszymi rodzajami powstańczej broni i typami umundurowania. Na zajęciach dowiemy się także, w jaki sposób Powstańcy zdobywali środki bojowe. Poznając wyposażenie armii niemieckiej, uświadomimy sobie dysproporcje sił między walczącymi stronami. 

Bić się czy nie bić?

Podczas lekcji problemowej o przyczynach i skutkach Powstania Warszawskiego poznamy okoliczności wybuchu, przebieg i rezultaty wydarzeń z sierpnia i września 1944 roku. Spróbujemy też odpowiedzieć na pytanie, czy warto było wtedy podejmować walkę w Warszawie. 

Bohaterowie Powstania

Podczas zajęć poznamy losy wybranych Powstańców Warszawskich i dokonamy ich charakterystyki. Zastanowimy się także nad tym, jakimi cechami osobowymi odznaczali się Powstańcy, i porozmawiamy o tym, które z nich mogą być aktualne dzisiaj. 

Dwa powstania

Na zajęciach poświęconych sytuacji Polaków i Żydów pod okupacją hitlerowską porozmawiamy o zbieżności celów oraz współpracy polskiego i żydowskiego podziemia. Poznamy także różne postawy Polaków wobec tragedii Żydów i prześledzimy losy wybranych bojowników getta w Powstaniu Warszawskim. Przyswoimy takie pojęcia jak: getto, szmalcownik, „Żegota”, Shoah, Żydowska Organizacja Bojowa czy Żydowski Związek Wojskowy. Na koniec lekcji porównamy oba wolnościowe zrywy. 

Ludność cywilna w Powstaniu Warszawskim

Podczas lekcji problemowej dotyczącej sytuacji ludności cywilnej w Powstaniu Warszawskim dowiemy się, jakie straty ponieśli warszawiacy podczas walk w stolicy, i porozmawiamy o dramacie polskich rodzin. Zastanowimy się także nad tym, czy i na ile władze wojskowe mogą narażać życie bezbronnych cywilów. 

Niezłomni z Powstania

Podczas zajęć poświęconych losom Powstańców Warszawskich po II wojnie światowej dowiemy się, jakie było stanowisko władz komunistycznych wobec żołnierzy i tradycji Polski Podziemnej. Poznamy przykłady prześladowania Powstańców przez komunistyczne służby bezpieczeństwa oraz zanalizujemy sposoby propagandowego oczerniania patriotycznej działalności. Zastanowimy się też nad trudnymi wyborami i dylematami żołnierzy niepodległościowych w okresie powojennym. 

Poeci walczącej stolicy

Na lekcji poznamy poezję upamiętniającą troski, obawy oraz nadzieje polskich autorów tworzących w okresie okupacji i Powstania Warszawskiego. Omówimy wybrane utwory najważniejszych poetów tego czasu, dzięki czemu nauczymy się analizować i interpretować teksty literackie jako źródła historyczne.

Polska tradycja insurekcyjna

Podczas lekcji poświęconej tradycji walki o niepodległość Polski od końca XVIII do XX wieku przypomnimy sobie historię kolejnych powstań narodowych, by móc zestawić je z Powstaniem Warszawskim. Zajęcia będą okazją do syntetycznego porównania poszczególnych insurekcji oraz do rozmowy o roli Warszawy w tych wydarzeniach.

Polskie państwo podczas II wojny światowej

Na zajęciach omówimy organizację polskiego państwa po przegranej wojnie 1939 roku. Dowiemy się, w jaki sposób działało polskie państwo w sytuacji utraty niepodległości. Poznamy struktury Rządu RP na Uchodźstwie, Polskiego Państwa Podziemnego oraz polskich władz w Powstaniu Warszawskim. 

Powstanie w dzielnicach

Podczas lekcji poświęconej działaniom militarnym w poszczególnych dzielnicach Warszawy w sierpniu i wrześniu 1944 roku opracujemy przebieg Powstania Warszawskiego w zajętych przez Powstańców rejonach stolicy, zwracając uwagę na strategię działania hitlerowców i sposoby obrony Powstańców. 

UWAGA! Aby móc wziąć udział w zajęciach, uczniowie powinni znać topografię Warszawy

Sprawa polska – międzynarodowa sytuacja Polski podczas II wojny światowej 

Na zajęciach poznamy najważniejsze wydarzenia ukazujące zmiany sytuacji Polski podczas II wojny światowej. Prześledzimy wypowiedzi polityków i zanalizujemy dokumenty Polskiego Państwa Polskiego, władz angielskich, amerykańskich oraz sowieckich, które miały wpływ na sytuację międzynarodową. Zwrócimy szczególną uwagę na dramatyczną zmienność biegu historii Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. 

Stolica w ruinach

Lekcja dotyczy zniszczenia stolicy Polski w trakcie II wojny światowej. Oglądając fotografie i filmy, w tym film „Miasto ruin”, poznamy Warszawę przedwojenną, okupacyjną oraz tę z okresu powstańczych walk. Dzięki temu dostrzeżemy etapy zniszczeń i straty, jakie wówczas poniosła stolica.

Świadectwo czasów

Podczas zajęć o pamiętnikarstwie, satyrze i czasopismach z okresu Powstania Warszawskiego będziemy pracować z różnego rodzaju tekstami źródłowymi. Poznamy ciekawe zapisy z pamiętników i dzienników świadków Powstania oraz ważniejsze tytuły prasy powstańczej. Dowiemy się także, jak to było z poczuciem humoru Powstańców.

 

Zobacz także

Nasz newsletter